Aurten ere, Ekonomia Sozial eta Solidarioa ispiluaren aurrean jarri da. Baina islatutako irudi soil bat baino gehiago, datuetan eta praktiketan oinarritutako erradiografia bat erakusten dugu. ESSk sortzen duen ekosistemaren beraren erradiografia, datuak, praktikak eta emaitzak baloratuz Auditoretza Sozialaren bidez. Hau dena REASek ESSko erakunde eta enpresen eskura jartzen duen autoebaluazio-tresnaren bidez egiten da.

Auditoretza Sozialak oinarrizko adierazle kualitatibo eta kuantitatibo sorta bat erabiltzen du, eta erakundeei beren funtzionamenduaren diagnostikoa egiteko aukera ematen die. Honek ere, gizartearen eta ingurumenaren esparruetan kalitatea hobetzeko banakako estrategiak zehazteko aukera ematen die. Prozesuak Ekonomia Solidarioaren Gutunaren printzipioak nola eta noraino betetzen diren ebaluatzen du: ekitatea, lan duina, iraunkortasun ekologikoa, lankidetza, aberastasunaren bidezko banaketa eta ingurunearekiko konpromisoa.

Konfederazio mailan, REAS Sareen sarean, 641 entitatek egin dute Gizarte Auditoretza, horietatik 41 nafarrak. Gure lurraldeko datuek baieztatzen dutenez, pandemiak eta egungo krisi geopolitikoek ekarri zituzten ondorioak gorabehera, Ekonomia Sozial eta Solidarioen proiektuak aktibo mantendu dira eta eutsi egin diote tira-birari. Gaur egun, Ekonomia Sozial eta Solidarioko Nafarroako sektoreak 678 langile ditu, baina inplikatutako pertsonak askoz gehiago dira: 2.280 boluntario baino gehiago eta 7.550 bazkide baino gehiago. Bestalde, erakundeen diru-sarrerak 37 milioi eurotik gorakoak izan diren, eta 36 milioi euroko gastua egin dute, gutxi gorabehera.

Deigarria da erakundeen datuen parekotasuna. % 59 emakumeak dira, eta % 62 erantzukizuneko postuetan daude. Gainera, ez dago generoen arteko soldata-arrakalarik, baina ia ez dago halakorik plantilletako langileen artean, edozein dela ere haien lanpostua. Izan ere, etekinen banaketa, gehienbat, erreserbetara, galeren konpentsaziora edo inbertsio propioetara bideratzen da ( % 83), eta % 17 kausa sozial eta solidarioetara.

Iraunkortasun ekologikoaren printzipioari dagokionez, nabarmentzekoa da erakundeen % 92k kontsumo arduratsuko irizpideak onartzen dituztela, eta % 78k aztarna ekologikoa murrizten eta konpentsatzen dutela. Gainera, erdiek baino gehiagok energia berriztagarria kontsumitzen dute.

Nahiz eta sektore hau “dirulaguntza publikoetatik” bizi dela uste izan, bere diru-sarreren iturri nagusia fakturazioaren bidez da, % 59, eta soilik % 17 dirulaguntzetatik dator. Beste alderdi garrantzitsu bat da Auditoretza Soziala egin duten erakundeek beren plantilletako lan-baldintzak duintzen dituztela, konziliazio buruzko baldintzak hobetuz, zaintza-espazioak sortuz, lan-harremanei buruzko barne-araudiak eginez, etab.

Gainera, ESSko beste erakunde batzuekiko lankidetza % 95era iristen da, eta dagoeneko erdiak baino gehiagok finantza etikoekin jarduten dute.

Datu horiek guztiek erakusten dute Auditoretza Soziala egiten duten Nafarroako erakundeen osasun ona. Aurten, REASek bere 20. urteurrena ospatu du, sare honen eragina eta irismen soziala handitzeko erronkarekin, gizarte bidezkoagoa sortzeko bidean eredu ekonomiko hau benetakoa, iraunkorra eta eraginkorra dela erakutsiz.

REAS Nafarroan oso pozik gaude, urtez urte sendotzen ari delako tresna hau. Guretzat, Auditoretza Soziala funtsezkoa da, gardentasunetik hainbat gauza erakusten baititu. Batetik, pertsonak eta natura erdigunean jartzen dituen ekonomia bideragarria eta errentagarria dela. Bi, erakusten du green edo socialwashing delakoen aurrean tresna bereizlea dela, eta ESS alternatiba erreala eta gero eta biziagoa dela, korporazio handien edukirik gabeko marketin-estrategiak agerian uzten dituena. Eta hiru, hori egiten duten erakundeen eguneroko lana aitortzen duelako, eta, gainera, ESSko erakundeak definitzen dituzten printzipioetan sakontzen jarraitzeko erreferentziak ematen dizkielako.